سیر بهاریه های شعر فارسی
از قرن چهارم، با شکل گیری قصیده و رواج آن، تغزل و تشبیب بسیاری از قصاید، در وصف بهار بود؛ از این رو برخی بهاریه را صرفاً چنین قصیده ای می دانند؛ با وسعت یافتن تشبیب قصیده و تولد غزل، بهاریه منحصر به قصیده نماند و به تدریج به قالب های دیگر شعر، مانند غزل و مثنوی نیز سرایت کرد.
نخستین بهاریه مشهور از رودکی است که سراسر آن وصف بهار است با این مطلع :
نخستین بهاریه مشهور از رودکی است که سراسر آن وصف بهار است با این مطلع :
آمد بهار خرم با رنگ و بوی طیب / با صد هزار نزهت وآرایش عجیب
با رواج سبک خراسانی، طبیعت گرایی اوج می یابد؛ درنتیجه اشعار نیمه دوم قرن چهارم و اوایل قرن پنجم سرشار است از رنگ و بوی گلها و آواز پرندگان است؛ بهترین نماینده این دوره منوچهری است و مسمط های منوچهری از باشکوه ترین بهاریه های شعر فارسی است و همواره مورد تقلید شاعران بعد از او بوده است، از جمله:
نوروز بزرگم بزن ای مطرب امروز/ زیرا که بود نوبت نوروز به نوروز
کبکان دری غالیه در چشم کشیدند/ سروان سهی عبقری سبز خریدند
بادام بنان مقنعه بر سر بدریدند/ شاه اسپرمان چینی در زلف کشیدند

+ نوشته شده در سه شنبه هجدهم اسفند ۱۳۸۸ ساعت 17:48 توسط سوگند
|